company

Firma rodzinna – wady i zalety oraz jak przekazać dzieciom biznes

Firmy rodzinne stają się coraz bardziej popularne na polskim rynku przedsiębiorców. Czy jest to idealne rozwiązanie dla prowadzenia firmy czy jedynie większe ryzyko konfliktów w rodzinie. Zobacz, jakie są wady i zalety prowadzenia rodzinnego biznesu.


Co charakteryzuje firmę rodzinną

Cechą charakterystyczną przedsiębiorstwa rodzinnego jest czynne zaangażowanie jej członków w prowadzenie biznesu. To właśnie osoby, które wiążą więzy rodzinne wspólnie zarządzają i podejmują kluczowe dla prowadzenia firmy decyzje. Bardzo często w jednej firmie rodzinne pracują dzieci, rodzice a nawet dziadkowie, a dorobek firmy przekazywany jest z pokolenia na pokolenie.

Zalety rodzinnego biznesu

Prowadzenie rodzinnego biznesu ma wiele plusów, zwłaszcza na początku działalności, gdy liczy się intensywny rozwój oraz ograniczenie kosztów. Członkowie rodziny wnoszą bowiem nie tylko swój wkład finansowy, ale także wkład pracy i zaangażowania. Praca na wspólny rachunek pomaga zminimalizować chociażby koszty zatrudnienia pracowników, co często jest największym wydatkiem firmy.

Kolejną zaletą rodzinnej firmy jest wzajemne wsparcie, zaufanie oraz bezpieczeństwo wspólnych interesów. Trudno jest zaufać zupełnie obcej osobie, którą zatrudniamy, zwłaszcza na kierownicze i bardzo odpowiedzialne stanowisko. W rodzinnym biznesie, gdzie wszyscy się znają i ufają sobie nawzajem ryzyko oszustwa oraz matactwa jest znacznie mniejsze. Możemy więc śmiało powiedzieć, że wspólny biznes jest w dobrych rękach, a wszyscy członkowie firmy dbają o interesy firmy i pracują na wspólne zyski. Wszyscy mają bowiem ten sam cel – rodzinny sukces.

To podsuwa kolejną zaletę pracy w rodzinnym gronie. Ponieważ w większości rodzinnych firm cały majątek zostaje przekazany młodszemu pokoleniu, to wytwarza się również więź emocjonalna, większy szacunek do pracy oraz dbanie o kontynuację dzieła dziadków i rodziców. To zobowiązuje do ciężkiej pracy, większego poświęcenia, ale także daje dużą satysfakcje.

Prowadzenie rodzinnej firmy ma również swoje słabe strony

Niestety wspólne przebywanie w pracy i poza nią ma także swoje słabe strony. Bardzo często problemy firmy przekładają się na wzajemne relacje między członkami rodziny i niestety, nawet w momencie opuszczenia biura firmy, ciągle towarzyszą jej członkom. Bardzo trudno jest bowiem wyznaczyć granicę między pracą a życiem domowym i oddzielenie czasu na pracę i na odpoczynek, również od spraw firmy.

Kolejny problem może pojawić się, gdy członkowie firmy chcieliby wyjechać na rodzinne wakacje. Firma musi przecież prosperować mimo urlopów, dlatego gdy firmą kierują na przykład mąż z żoną, to wspólny urlop jest niemal niemożliwy. Ciężko też mówić o płatnym urlopie, bo w firmie rodzinnej trzeba po prostu na niego zapracować.

Można również powiedzieć, że prowadzenie firmy rodzinnej wiąże się z większym ryzykiem braku pracy i dochodów niż w przypadku, gdy członkowie rodziny pracują w różnych firmach i branżach. Jeśli pojawi się słabszy moment w biznesie odczuje go bowiem cała rodzina i wszyscy będą musieli poradzić sobie z mniejszymi zyskami.

Jeśli na samym początku tworzenia firmy, jej członkowie jasno nie ustalą hierarchii w firmie również mogą pojawić się konflikty. Nie zawsze relacja pracownik szef sprawdzi się między mężem i żoną lub rodzicami i dziećmi. Trzeba więc dokładnie sprecyzować podział obowiązków oraz ustalić, kto będzie odpowiedzialny za podejmowanie kluczowych decyzji.

Jak przekazać biznes dzieciom

W rodzinnych firmach najczęściej cały biznes przechodzi z pokolenia na pokolenie i jest dalej kontynuowany przez dzieci i wnuki. Do takiego procesu przekazania dzieciom firmy trzeba się jednak bardzo dobrze przygotować. Przede wszystkim należy stopniowo wdrażać przyszłych pracowników w sprawy firmy. Muszą poznać sam biznes od podszewki a także zasady panujące w firmie. Najstarsi współwłaściciele mogą oczywiście do ostatnich dni wspierać i doradzać dzieciom, co jest dużym plusem firmy rodzinnej.

Trudniejsze jest jednak prawne przekazanie firmy dzieciom, zwłaszcza jednoosobowej działalności gospodarczej. Jednoosobowa działalność gospodarcza, zgodnie z obowiązującymi przepisami nie może zmienić właściciela, trzeba więc zamknąć działalność przez rodzica i przekazać dzieciom jedynie składniki majątkowe przedsiębiorstwa, jak:

• własność nieruchomości
• własność ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów
• prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości
• prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub
ruchomości
• prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające
z innych stosunków prawnych
• wierzytelności
• prawa do papierów wartościowych
• środki pieniężne.

Spadkobierca, który otrzyma składniki majątkowe przedsiębiorstwa, musi założyć własną działalność oraz prowadzić ją pod własnym imieniem i nazwiskiem oraz własnym numerem NIP. Dopiero wówczas może kontynuować dzieło rodziców.